Zonnepanelen en batterij hebben verschillende functies
Zonnepanelen produceren elektriciteit; de batterij verschuift een deel van die productie naar een later moment. De juiste verhouding hangt daarom af van zowel opwekking als verbruik.
Met weinig panelen kan een grote batterij vaak niet regelmatig worden gevuld. In de winter is de opbrengst bovendien laag. Met veel panelen kan een kleine batterij op zonnige dagen snel vol zijn. Het overschot wordt dan alsnog teruggeleverd.
Kijk naar ligging en schaduw
Het totale vermogen van zonnepanelen vertelt niet het hele verhaal. Oriëntatie, hellingshoek en schaduw bepalen wanneer het overschot ontstaat. Een oost-westopstelling kan productie over een langere periode van de dag spreiden. Een zuidgerichte installatie kan juist een sterkere piek rond het midden van de dag geven.
De ideale batterij hangt vervolgens af van de momenten waarop je woning stroom gebruikt. Een batterij werkt anders bij een huishouden dat overdag thuiswerkt dan bij een huishouden dat pas na zes uur thuiskomt.
Direct verbruik eerst
Een grotere zonnepaneleninstallatie betekent niet automatisch dat een grotere batterij nodig is. Als je overdag een elektrische auto laadt, een warmtepomp gebruikt of een boiler aanstuurt, gaat veel zonnestroom direct naar die apparaten.
Dat directe verbruik is efficiënt, omdat de stroom niet eerst hoeft te worden opgeslagen en weer omgezet. Analyseer daarom eerst hoeveel van je zonnestroom al direct wordt gebruikt en hoeveel structureel wordt teruggeleverd.
Simulatie per seizoen
Vraag een berekening die per seizoen laat zien:
- hoeveel stroom de zonnepanelen produceren;
- hoeveel je woning direct gebruikt;
- hoeveel naar de batterij gaat;
- hoe vaak de batterij vol raakt;
- hoeveel stroom alsnog wordt teruggeleverd;
- hoeveel stroom je later van het net nodig hebt.
Een systeem dat in juni goed presteert, kan in december heel anders werken. Alleen een jaargemiddelde verbergt die verschillen.
Kan ik extra zonnepanelen plaatsen?
Extra panelen kunnen helpen om een batterij vaker te laden, maar controleer eerst dakruimte, omvormer, netaansluiting en vergunningen. Meer opwek is niet altijd de goedkoopste manier om eigen verbruik te verhogen. Soms levert slim laden of een andere aansturing meer op.
Een installatie kan te groot of te klein zijn
Een te kleine zonnepaneleninstallatie kan een grote batterij onvoldoende vullen. Een te grote batterij kan op zonnige dagen wel nuttig zijn, maar blijft in andere maanden grotendeels ongebruikt. De optimale verhouding bestaat daarom niet alleen op papier, maar hangt af van de benutting door het jaar heen.
Vraag om een simulatie met meerdere weersjaren of ten minste verschillende seizoensprofielen. Laat daarbij zien hoeveel uur de batterij leeg, halfvol en vol is. Dat geeft meer inzicht dan een enkel percentage eigen verbruik.
Denk aan toekomstige verbruikers
Een elektrische auto of warmtepomp kan het directe verbruik sterk verhogen. Daardoor blijft er soms minder zonnestroom over om op te slaan, maar kan de installatie als geheel wel meer eigen stroom gebruiken.
Wie verwacht binnen enkele jaren een laadpaal of warmtepomp te plaatsen, moet dit meenemen in de dimensionering. Koop niet automatisch een grotere batterij, maar vraag of het systeem modulair kan worden uitgebreid en of de omvormer voldoende reserve heeft.
Overdimensionering van zonnepanelen
Extra zonnepanelen leveren niet op ieder dak evenveel meerwaarde. Schaduw, beperkte netcapaciteit, omvormerlimieten en teruglevervoorwaarden kunnen het voordeel beperken. De vraag is niet alleen hoeveel je kunt opwekken, maar hoeveel je nuttig kunt gebruiken of opslaan.
Conclusie
De juiste verhouding tussen zonnepanelen en batterij volgt uit je productieprofiel en verbruik. Laat een installateur niet alleen rekenen met het aantal panelen, maar met uurdata, oriëntatie, seizoen en batterijcapaciteit.